Konferencja "Fundusze europejskie dla firm w nowej perspektywie finansowej UE 2014-2020"

W ubiegły piątek, tj. 14 listopada 2014 r. miałam niezmierną przyjemność brać udział w bardzo dobrze zorganizowanej i ciekawej konferencji dotyczącej zbliżającej się perspektywy finansowej w UE. Żeby zbędnie nie przeciągać nadmiernymi ochami i achami, przechodzę do konkretów zgodnie z chronologicznym biegiem wydarzenia:

Prelekcja 1: wicedyrektor Śląskiego Centrum Przedsiębiorczości o Regionalnym Programie Operacyjnym dla Województwa Śląskiego (RPO WSL) na lata 2014-2020

Najważniejszą informacją jest to, że pierwszych konkursów można się spodziewać pod koniec pierwszego kwartału 2015 roku. Do tego momentu warto już sprecyzować inwestycję, skupiając się na jej innowacyjności (o tym dalej) oraz przygotować niezbędną dokumentację (taką jak: pozwolenia na budowę, projekty budowlane, projekty produktów, zaświadczenia środowiskowe, opinie urzędów, ekspertyzy i inne dokumenty, których pozyskanie jest czasochłonne).

Ciekawostka: województwo śląskie dostanie najwięcej środków unijnych spośród wszystkich RPO, a dzięki temu, że władze województwa szybko i sprawnie przystąpiły do procedury ubiegania się o środki unijne, to właśnie w tym województwie konkursy odbędą się jako pierwsze

 Jakich można się spodziewać zmian? Najbardziej interesującą dla Państwa zapewne będzie ta, że zmniejszy się poziom dofinansowania projektów inwestycyjnych. Wcześniej firmy w województwie śląskim mogły ubiegać się o dofinansowanie na poziomie maksymalnie 60% (mikro i małe przedsiębiorstwa), 50% (średnie przedsiębiorstwa) i 40% (duże przedsiębiorstwa). W nowej perspektywie poziom dofinansowania wyniesie odpowiednio 45%, 35% i 25%. Z jednej strony jest to zła informacja (z wiadomych względów), z drugiej - oznacza to, że więcej podmiotów skorzysta z dofinansowania. Wynika to z tego, że województwo śląskie się prężnie rozwija (m.in. dzięki dotacjom), co widać w poprawie wskaźników makroekonomicznych (PKB na mieszkańca, poziom bezrobocia itd.). 

Ciekawostka: dla porównania, firmy realizujące inwestycje we wszystkich województwach zachodnich i centralnych również otrzymają (procentowo) niższe dofinansowanie niż w latach 2007-2013 (najczęściej - podobnie jak w województwie śląskim - mniej o 15 p.p.) a te z województw ściany wschodniej na tym samym poziomie (mikro i małe firmy mogą liczyć aż na 70%-wy poziom dofinansowania)

Kolejną bardzo ważną zmianą jest to, że będzie kładziony silny nacisk na innowacje (we wszystkich programach operacyjnych). Nie chodzi tu o innowacje w stylu smartfona, który czyta nam w myślach albo domu, który się sam buduje. Ważne jest, aby była to innowacja z punktu widzenia konkretnego przedsiębiorcy, mająca przełożenie na zmianę w ostatecznym produkcie (czyli - jeżeli produkujemy np. łyżwy, to nowe łyżwy po realizacji inwestycji nie muszą mieć napędu odrzutowego zasilanego wodą gazowaną, ale mogą to być łyżwy lżejsze o 200 gram albo pokryte innym, lepszym materiałem lub jakąś wyjątkową warstwą zapewniającą lepszą jakość użytkowania). Może to być również zmiana opakowania, zmiana w strategii cenowej, zmiana w procesie organizacyjnym itd. Ważnym elementem będzie również współpraca w tym zakresie z ośrodkami badawczymi i naukowymi. Jest niemal pewne, że te projekty, które są oparte na badaniach naukowych i współpracy z ośrodkami naukowymi będą rozpatrywane w pierwszej kolejności. Z czego to wynika? Problem Polski polegał na tym, że pomimo wykorzystania ogromnych sum płynących z kasy Unii Europejskiej poziom innowacyjności i konkurencyjności rodzimych podmiotów gospodarczych wciąż jest daleko w tyle za państwami "starej" Unii. Innym problemem było to, że w realizowanych inwestycjach sprowadzaliśmy bardzo dużo technologii z zachodu, co dawało smutny obraz - 80 eurocentów z każdego jednego euro wydatkowanego w formie dotacji w Polsce wracało na zachód. Dlatego uzgodniono, że lekarstwem na to zło będzie tworzenie tych innowacji w Polsce - stąd nacisk na współpracę przedsiębiorstw z nauką.

Szczególnie "lubiane" będą branże energetyczna, medyczna i informatyczna. Wciąż trwają negocjacje nad branżą turystyczną, bowiem w nowym RPO WSL Unia nie chce w ogóle finansować turystyki.

Prelekcja 2. Wykładowca sosnowieckiej uczelni "HUMANITAS" o nowej perspektywie finansowej

Bardzo ciekawy wykład o tym, na co zwracać uwagę, tworząc wniosek. 

Dobrze jest pamiętać przy planowaniu inwestycji o tym, że okres rozpatrywania wniosków trwa zwykle ok. 6 miesięcy. Jeżeli jesteśmy zdecydowani na inwestycję i ją zrealizujemy niezależnie od tego, czy dostaniemy dotację, czy nie - realizujmy ją, ale najlepiej ponośmy wydatki od złożenia wniosku, bo tylko te będą brane pod uwagę (najprawdopodobniej - możliwe, że dopiero te poniesione po podpisaniu umowy; wszystko będzie jasne przy ogłoszeniu interesującego nas konkursu). Jeżeli warunkujemy naszą inwestycję od otrzymania dotacji - wstrzymajmy się z jej realizacją do momentu podpisania umowy o przyznanie środków unijnych.

Przy planowaniu naszej inwestycji pamiętajmy o tym, że warto, aby jej innowacyjność była potwierdzona ekspercką opinią, pociągała za sobą wzrost zatrudnienia w naszym przedsiębiorstwie oraz żeby poziom dofinansowania był możliwie najniższy - to nam zapewni dodatkowe punkty przy ocenie merytorycznej wniosku. Bardzo ważne - jeżeli planujemy wzrost zatrudnienia, musi ono wynieść co najmniej tyle, ile zakładamy we wniosku, i ten poziom musimy utrzymać przynajmniej przez cały okres trwałości projektu (3-5 lat).

Ciekawostka: dwa programy operacyjne zmienią swoją nazwę: dawny PO Innowacyjna Gospodarka zmienia się na Inteligentny Rozwój, a PO Kapitał Ludzki zmieni się na Wiedza, Edukacja, Rozwój (w skrócie PO WER).

Do tej pory funkcjonowała, i najprawdopodobniej dalej będzie funkcjonować polityka horyzontalna, tj. równość szans, ochrona środowiska i rozwój społeczeństwa informacyjnego. Jest ona bardzo ważną polityką, której postulaty muszą być spełnione w inwestycji, którą planujemy.

Jeżeli planujemy zakup nieruchomości, musimy być przygotowani na konieczność udowodnienia przed komisją, że będzie to dla nas korzystniejsze rozwiązanie niż dotychczasowy wynajem. Wynika to z tego, że w poprzedniej perspektywie zakupywano nieruchomości mieszkaniowe pod prowadzenie działalności, a po upływie okresu trwałości projektu zamykano działalności, a nieruchomości przeznaczano na cele mieszkaniowe. 

Jeżeli po ogłoszeniu konkursu nie wiemy, czy nasz projekt inwestycyjny się kwalifikuje, warto złożyć bezpłatne zapytanie ( w nomenklaturze zwane fiszką) do instytucji pośredniczącej (w przypadku RPO WSL jest to Śląskie Centrum Przedsiębiorczości) z ogólnym opisem projektu. Odpowiedź uzyskuje się zwykle w ciągu 2 tygodni.

Perspektywa 2014-2020 jest OSTATNIĄ SZANSĄ na uzyskanie dotacji na taką skalę (później będą już głównie funkcjonowały instrumenty zwrotne), dlatego do dzieła!

Prelekcja 3: PO Inteligentny Rozwój i PO Infrastruktura i Środowisko dla przedsiębiorstw - specjalista z firmy consultingowej

Ważna uwaga na początek - o środki z danego RPO może się ubiegać firma, która realizuje projekt w danym województwie, ale niekoniecznie ma w nim siedzibę (przykładowo - przedsiębiorstwo produkcyjne X mające siedzibę w woj. małopolskim chce realizować inwestycję polegającą na budowie oddziału w województwie śląskim, więc będzie się ubiegać o dofinansowanie z RPO WSL, a nie RPO WM).

Będą 4 osie priorytetowe w PO IR dotyczące przedsiębiorstw:

1. Wsparcie B+R przez przedsiębiorstwa i konsorcja naukowo-przemysłowe

2. Wsparcie innowacji w przedsiębiorstwach (tu dofinansowane będą głównie badania naukowe mające później przełożenie na rynek, wsparcie dla start-upów, dotacje dla firm wchodzących na giełdę)

3. Wsparcie otoczenia i potencjału innowacyjnego przedsiębiorstw (z tej osi dofinansowywane będzie otoczenie biznesu)

4. Zwiększenie potencjału naukowo-badawczego (przeznaczone głównie do ośrodków naukowych).

Jeżeli będziemy chcieli realizować projekt dofinansowany z PO IR, to już musimy pracować nad badaniami przemysłowymi, patentami, współpracą z nauką i innowacyjnymi zmianami w produktach, bo spełnienie tych warunków będzie w PO IR niezbędne (w RPO dodatkowo punktowane)

PO Infrastruktura i Środowisko będzie dotyczyć transportu, środowiska, energetyki, zdrowia i kultury.

Prelekcja 4: PO IR a rola klastrów - koordynatorka jednego z klastrów

Może zacznę od zdefiniowania klastra - to grupa podmiotów  - przedsiębiorstw i instytucji powiązanych znajdujących się w geograficznym sąsiedztwie, działające w tej samej branży, chcące ze sobą współpracować przy realizacji wspólnego celu. Często dzięki klastrom powstaje nowy, innowacyjny produkt, bo instytucje znajdujące się w klastrze łączą swoje zasoby. 

Klastry będą dofinansowywane z nowej perspektywy finansowej, ale na podstawie doświadczeń z ubiegłej perspektywy takie klastry będą musiały udokumentować swoje istnienie od pewnego już czasu oraz osiągane efekty, sukcesy, itp., innymi słowy udowodnić, że nie powstają po to, aby dostać dotację i zniknąć po realizacji projektu. 

W PO IR klastry będą ważne dla przedsiębiorstw z danej branży, gdyż będzie można uzyskać w nich bezpłatnie raporty branżowe i inne przydatne informacje oraz być może będą mogły połączyć siły w celu realizacji danego przedsięwzięcia inwestycyjnego. 

Martyna Białas

www.winston.org.pl

Jak napisać dobry biznesplan?

Tak jak obiecałam, w dzisiejszym poście postaram się w miarę jasno opisać tworzenie biznesplanu. Tytuł może wybrałam zbyt szumny, wszak ciężko powiedzieć obiektywnie, czy moje biznesplany są dobre, czy nie - w każdym razie są podstawą otrzymanych kredytów inwestycyjnych (o dotacjach nie wspomnę), więc chyba nie jest najgorzej i mogę sobie pozwolić na wstąpienie w rolę eksperta.

Z tego posta nie dowiecie się, jakie są poszczególne części moich biznesplanów, bo są standardowe, a te standardy możecie znaleźć w Internecie i literaturze. Dowiecie się, JAK sformułować te części i na czym skupić się bardziej, a na czym mniej.

Wcielamy się w rolę odbiorcy biznesplanu

Najważniejszą czynnością jest zastanowienie się, jaki jest cel biznesplanu, inaczej bowiem powinniśmy napisać biznesplan do banku, inaczej do prywatnego inwestora, inaczej do urzędu pracy, inaczej do jednostki pośredniczącej przy dotacjach unijnych, jeszcze inaczej dla siebie samych, a wynika to z bardzo prostej rzeczy - każda z wyżej wymienionych instytucji reprezentuje konkretne, różne od siebie interesy, a naszym zadaniem jest się w te interesy wpasować, żeby danej instytucji opłacało się z nami współpracować.

 Dla wszystkich ważne badanie rynku i prognozy finansowe

Każdy odbiorca zwróci uwagę przede wszystkim na dwie kwestie: że po pierwsze mamy dokładnie zbadany rynek, wiemy, że na nasze produkty/usługi będzie zbyt, mamy listę potencjalnych odbiorców i dostawców, wiemy, czy nasza działalność będzie miała sezonowy charakter i jeśli tak, to mamy opracowany plan na tzw. "przestoje". Po drugie pokazujemy, że mamy skrupulatnie przygotowane prognozy finansowe. Na podstawie badania rynku szacujemy, jaką będziemy mieli sprzedaż - najlepiej w skali dnia lub tygodnia, ale minimalnie w skali miesiąca. Ponadto szacujemy, jakie będziemy ponosili koszty: materiałów, najmu, energii, pracy, podatków, ubezpieczeń, paliwa, ZUSu, opłat urzędowych, odsetek itp. Do prognoz sporządzamy również dokładny plan wydatków inwestycyjnych, plan amortyzacji środków trwałych (to najlepiej zlecić księgowej) oraz harmonogram spłaty kredytu (to najlepiej zlecić księgowej lub doradcy w banku). Prognozy finansowe obliczamy na cały okres kredytowania poprzez wprowadzenie ich w rachunek zysków i strat oraz bilans. Jeżeli się na tym nie znamy, najlepiej zlecić to księgowej.

Piszę biznesplan do banku

Bank jest przedsiębiorcą tak jak my, dlatego dla banku najważniejsze są dwie kwestie - niskie ryzyko oraz wynikający z niego zysk. Przystępując do biznesplanu dla banku skupiamy się zatem (poza badaniem rynku i prognozami) na przedstawieniu bankowi, że dysponujemy atrakcyjnym i płynnym zabezpieczeniem. Dla banków najatrakcyjniejsze są nieruchomości mieszkalne albo naprawdę atrakcyjne na rynku nieruchomości komercyjne (biurowce, hale na wynajem itp.), które w razie upadku przedsięwzięcia będzie mógł bardzo szybko zbyć.

Piszę wniosek do PUP

Powiatowy Urząd Pracy jest instytucją powstałą w celu minimalizacji bezrobocia, dlatego warto pokazać we wniosku (poza badaniem rynku i prognozami finansowymi dowodzącymi, że utrzymamy działalność dłużej niż 2 lata) że planujemy zatrudnienie za jakiś czas. Ponadto, aby poprawić ocenę swojej osoby, załączmy do wniosku wszystko, co się da - umowy przedwstępne, listy intencyjne, dyplomy, certyfikaty ze szkoleń, umowy o pracę, zlecenia, o dzieło, o praktykę i napiszmy we wniosku, jak się to ma do planowanego biznesu.

Piszę wniosek o dotację unijną 

Założeniem dotacji unijnych jest zmniejszenie różnic między nowymi a starymi państwami członkowskimi, zatem we wniosku musimy pokazać, że planowane przedsięwzięcie jest innowacyjne i zapewnia wzrost konkurencyjności naszego przedsiębiorstwa, a w konsekwencji - regionu oraz kraju. Warto pokazać, że nasze przedsięwzięcie otworzy nam drzwi do klientów zagranicznych, a przede wszystkim że zwiększy naszą sprzedaż. Plusem przedsięwzięcia będzie również wzrost zatrudnienia (a więc spadek bezrobocia w regionie).

Piszę biznesplan dla prywatnego inwestora

Aniołem biznesu jest zawsze przedsiębiorca (obecny lub były), dlatego dla niego nie będzie atrakcyjny salon kosmetyczny, warsztat samochodowy, fabryka produkująca śruby itd., nawet gdyby miał to być jedyny salon/warsztat/fabryka w promieniu 300 kilometrów. Anioła biznesu interesuje coś, czego na rynku jeszcze nie ma (np. zszywacz skarpetek ;) albo automatyczna obieraczka do warzyw i owoców - jestem w stanie zastawić cały swój majątek na taki biznes, jeśli ktoś to wymyśli!) dlatego w biznesplanie podkreślamy unikatowość naszego pomysłu.

Piszę biznesplan dla siebie

To najtrudniejszy biznesplan, bo skupiamy się w nim na ... wszystkim. Taki biznesplan stanowi dla nas drogowskaz, swoisty plan działania. Jeżeli chcemy, by nasze przedsięwzięcie osiągnęło sukces, musimy w planie krok po kroku opisać każdy etap inwestycji i być przygotowanym na każdą sytuację.

Analiza SWOT

Wielu podchodzi do analizy SWOT jak do przymusu i pisze ją byle jak, a dobrze napisana jest bardzo ważną częścią biznesplanu dla jego odbiorcy. Aby ją dobrze napisać, każdą mocną stronę i szansę musimy opatrzyć komentarzem, jak zamierzamy ją wykorzystać, a słabą stronę i zagrożenie - jak zamierzamy ich unikać lub ewentualnie minimalizować ryzyko lub skutki ich wystąpienia. To pokaże odbiorcy, że potrafimy reagować na zmienność rynku i wnętrza firmy.

W razie pytań lub chęci zlecenia stworzenia biznesplanu służę pomocą.

POWODZENIA!

Martyna Białas
www.winston.org.pl